Xem ngayHỗ trợ miễn phí bởi Dreamlib.vn

Sử dụng Web Dewey 2.0 trong phân loại tài liệu

Web Dewey là bản phát triển của các phiên bản DDC điện tử trước đó như Dewey for Windows (1996-2000). OCLC đã phát triển dịch vụ truy cập qua web thay vì phương thức truy cập từ CD-ROM để tạo thuận lợi cho các đơn vị sử dụng dịch vụ của họ. Năm 2003 OCLC phát hành Web Dewey cùng dịp với việc phát hành bản in DDC 22. Về cơ bản Web Dewey được coi là bản DDC 22 dưới dạng tư liệu điện tử. Năm 2010 OCLC phát hành Web Dewey 2.0 cùng với dịp phát hành DDC 23. Phiên bản mới sử dụng dễ dàng hơn với các tính năng:

• Bao gồm toàn bộ nội dung của DDC 23 (bao gồm cả cập nhật thường xuyên như: những phát triển mới, những chỉ số được xây dựng mới, và các thuật ngữ chỉ mục điện tử phụ trợ)

• Giao diện thân thiện, dễ sử dụng.

• Ánh xạ thuật ngữ đề mục chủ đề giữa BISAC, MeSH và DDC.

• Người dùng có thể tùy biến màn hình hiển thị bằng một nhấp chuột duy nhất

• Liên tục cập nhật.

• Giá thành không đổi so với phiên bản trước.

Để sử dụng phiên bản Web Dewey người sử dụng phải mua quyền truy cập từ nhà cung cấp OCLC. Chi phí mua bản quyền sử dụng tùy thuộc vào số lượng người sử dụng được đăng ký. OCLC cũng cung cấp bản dùng thử trong thời gian 30 ngày. Khi đã có tên truy cập và mật khẩu do OCLC cung cấp, người dùng đăng nhập vào hệ thống để sử dụng thông tin qua địa chỉ: http://dewey.org/webdewey/login/login.html

Hình 1: Màn hình truy cập Web Dewey 2.0

Khi đã đăng nhập vào hệ thống, sau màn hình chào mừng người sử dụng đã đăng nhập thành công, sẽ thấy menu chính của chương trình với các lựa chọn: Search, Advanced search, Browse, Comments.

Hình 2: Màn hình sử dụng Web Dewey 2.0

Web Dewey 2.0 cung cấp rất nhiều chức năng khác nhau thông qua giao diện đơn giản nhưng mang tính tiện lợi cao. Ví dụ như chức năng tìm kiếm nâng cao nhiều yếu tố có thể được kết hợp để thu hẹp phạm vi tìm kiếm như tìm theo chỉ số phân loại, đề mục chủ đề, chỉ mục quan hệ… và sử dụng các toán tử AND, OR, NOT.

Đối với chức năng Browse người sử dụng có thể lựa chọn các yếu tố cần hiển thị như: chỉ số phân loại, đề mục chủ đề, …

Hình 3: Màn hình hiển thị kết quả đối với chức năng Browse

Đối với việc tìm kiếm theo số phân loại, kết quả hiển thị sẽ là phần hiển thị phân cấp tương tự như cấu trúc trong bản in. Để biết cách thiết lập và áp dụng người sử dụng nhấp chuột lên kết nối cần hiển thị. Bên cạnh đó người sử dụng còn có thể tạo các ghi chú cho riêng mình để tiện cho những lần truy cập sau.

Hình 4: Comment options

Đối với việc sử dụng chức năng Browse, kết quả hiển thị là những thuật ngữ thỏa mãn yêu cầu tìm và được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái các thuật ngữ. Ngoài khả năng tìm kiếm theo đề mục chủ đề và các thuật ngữ, Web Dewey 2.0 còn cung cấp khả năng tìm theo các từ khóa được xuất hiện trong các bảng chỉ mục hoặc trong đề mục chủ đề.

Hình 5: Kết quả chi tiết chỉ số phân loại

Web Dewey 2.0 còn cung cấp khả năng tạo số phân loại mới cho những chủ đề chuyên biệt thông qua kết nối trên menu chính. Khả năng này giúp cho quá trình phát triển và cập nhật môn ngành khoa học một cách nhanh chóng và thuận tiện.

Một tính năng rất hữu dụng mà OCLC phát triển ở phiên bản 2.0 này là cho phép ánh xạ các thuật ngữ của DDC với thuật ngữ đề mục chủ đề của LCSH, MeSH và BISAC. Người dùng có thể tra cứu cách thức sử dụng các thuật ngữ đề mục chủ đề tại liên kết thuật ngữ của DDC. Các thuật ngữ đề mục chủ đề này được mô tả theo cấu trúc biểu ghi MaRC. Các dữ liệu được tổ chức có cấu trúc sẽ giúp cho việc trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống được thuận tiện, chính xác.

Hình 6: Biểu ghi mô tả thuật ngữ MeSH theoMaRC

Bên cạnh chức năng ánh xạ OCLC còn phát triển chức năng Link to OPAC: chức năng này giúp cán bộ biên mục có thể tham khảo các biểu ghi của Thư viện Quốc hội Mỹ có liên quan đến chủ đề tài liệu đang xử lý.

Hình 7: Biểu ghi của TVQH Mỹ thông qua chức năng Link to OPAC

Việc OCLC phát triển Web Dewey và liên tục cập nhật, chỉnh sửa các chức năng đã giúp cho người sử dụng có được công cụ mạnh để tối ưu hóa công tác phân loại tài liệu.

ThS. Nguyễn Trung Thành (Thư viện Đại học FPT)

Tài liệu tham khảo

  1. http://www.oclc.org/dewey/
  2. Phạm Minh Quân (2003). DDC 22 và Web Dewey: Đôi nét giới thiệu//Bản tin liên hiệp thư viện. (http://gralib.hcmuns.edu.vn/fesal/bantin1203/bai8.pdf)
  3. Peter Werling (2010). Symposium „Bridging the classification divide: the new DDC languages and retrieval possibilities“

Phản hồi

  1. Phải công nhận cái bản web DDC điện tử này hữu dụng thật, cơ quan tôi trước đợi thư viện y học trung ương xuất bản MeSH tiếng việt nhưng đợi dài cổ không thấy ra nên mua cái này về xử lý tài liệu thì thấy nhanh thật, tiện lợi, giá thành lại rẻ nữa. Cái này nó ánh xạ các thuật ngữ của DDC và MeSH  nên tra chéo dễ dàng, các bác nào ở thư viện y học thì mua mà dùng, quả là ngon bổ rẻ.

    1. Dear Bạn Bich! Để dùng thử web dewey 2.0 bạn vào địa chỉ này http://dewey.org/webdewey/login/login.html;jsessionid=CE04D3AC7AB350958A9886DD47884461

      rồi ấn nút free trial sau đó sẽ có một bảng hướng dẫn để bạn điền thông tin đăng ký sử dụng. Khi được chấp nhận thì bạn sẽ nhận được một thông báo qua mail (mail bạn dùng để đăng ký), bạn sử dụng username và password họ cung cấp và sử dụng. Minh thấy tuy là dùng thử nhưng ko hạn chế các chức năng. Dùng rất tiện lợi